Cedric Mallants – Traditional TCM Training

Traditioneel Chinese geneeskunde.  Die titel draagt altijd een mooi geromantiseerd beeld met zich mee.  Toch is die traditionele manier niet geheel uitgestorven.   Cedric Mallants is een therapeut die zijn opleiding op een authentieke manier heeft mogen doormaken.  We waren dan ook erg onder de indruk toen we eind 2019 in zijn praktijk Yuan Qi Acupuncture and Health Center in Eindhoven te gast waren.  Niet alleen kregen we een inkijkje in die traditionele keuken, we kregen een mooie inkijk in hoe anders wordt omgegaan met Chinese geneeskunde zowel in de Taiwanese cultuur als in de Franse cultuur.  Dit interview is er ééntje die je niet wil gemist hebben.  Veel leesplezier.

INTERVIEW Cedric Mallants

Hallo mijn naam is Cedric Mallants en mijn leeftijd is 38 jaar.  Ik ben een TCM therapeut en instructeur Chinese Martial Arts.  Voor mijn verhaal in de Chinese geneeskunde begon was ik sport trainer in Frankrijk,  het soort trainer die werkt binnen de gezondheidszorg en onderwijs.  Nadat een patiënt bij de dokter geweest is komt deze in het fysiotherapie traject terecht en daarna komen ze dan bij ons terecht om verder te trainen.  Nadat ik in 2005 was afgestudeerd heb ik ongeveer vijf jaar gewerkt in een fitness centrum die gespecialiseerd was in de voorbereiding van top- atleten.  We werkten met name met internationale atleten.  Hoewel ik veel interessante mensen heb ontmoet, dokters en het hele team wat om zo’n atleet heen functioneert, voelde ik me toch beperkt in wat ik aan het doen was.  Ik zag dat het team kruiden gebruikte en daarnaast volgde ik zelf behandelingen bij een Chinese arts en had natuurlijk ook mijn martial arts achtergrond in Taiwan. Op een bepaald niveau in mijn training begon de Meester ook te tonen hoe je dingen kon herstellen. Tenslotte als je studenten geblesseerd raken of iets breken, dan moet je hen toch kunnen helpen om het terug te zetten. Zo gebeurde het dat ik in 2008 besloot om te beginnen met de studie van Chinese geneeskunde om een beter begrip te krijgen van deze aspecten.

Je studeerde Chinese geneeskunde in Frankrijk – hoe is het onderwijs daar?

Je hebt best wat verschillende opties.  Algemeen genomen moet je een huisarts zijn om acupunctuur te mogen studeren. Dit programma is heel kort.  De meeste artsen doen het omdat acupunctuur nu eenmaal meer en meer bekend aan het worden is.  Naast deze manier van onderwijs zijn er heel wat verschillende onderwijs-systemen. Dit komt met name doordat er geen wetgeving is omtrent het onderwerp.  Je kunt het full-time studeren of part-time. Net zoals hier in Nederland is het dan zo dat je enkel in het weekend les krijgt. De studie duurt vaak 4 – 7 of zelfs 10 jaar. Ik koos een bepaalde school omdat die onder toezicht staat van de Chinese ziekenhuizen, de staatsziekenhuizen in Shanghai en Beijing. We kregen tevens de mogelijkheid om naar China te gaan en het Chinese diploma te behalen.  Uiteindelijk heb ik dit niet gedaan omdat ik mijn studie in Taiwan heb voortgezet maar ik ben wel afgestudeerd binnen het Franse systeem dat erkend is door de Chinese autoriteiten.

Hoe lang duurde die opleiding?

Toen ik studeerde was het vier jaar, nu zijn het er vijf geworden. Het was part-time onderwijs hoewel de inhoud gelijklopend was met die van het full-time onderwijs. Je nam les in het weekend maar niet van 8u tot 17u maar echt van zaterdag vroeg tot zondag avond laat. Daarnaast was er dan in de maand juli een volledige week les.   Ook hier start je om 6u in de ochtend tot 22u in de avond. Het is een heel intensieve training. Gedurende deze periode doe je ook qigong training.  Ze bereiden je voor op de reis naar China en je maakt twee reizen. Hier krijg je dan de kans om jezelf te presenteren aan de officiële instanties via een test waarbij je het Chinese certificaat kunt behalen.  Dit vereist echter wel een grote extra inspanning omdat de opleiding in China vijf tot zeven jaar full-time is.

Maar in plaats daarvan besloot je in Taiwan te gaan studeren?

Ja. Ik was reeds meerdere maal in Taiwan geweest vanwege de martial arts trainingen. Sinds 2001 ging ik daar elk jaar heen. Ik heb een speciaal gevoel bij Taiwan en het is een heel traditioneel land. Tijdens mijn tijd daar heb ik wel het verschil leren kennen tussen Chinese en Taiwanese geneeskunde. Hoewel mijn studie met Dr. Lee mij geen fysiek diploma zou opleveren beschouwde ik het toch als zijnde meer aantrekkelijk omdat het diepe traditionele roots had. Ik leefde daar vier jaar lang en deed een gratis stage.  Natuurlijk dien je jezelf eerst te bewijzen vooraleer je daar wordt toegelaten.  Voor mij was het een hele grote kans om daar gratis te kunnen studeren.  Dat is de traditionele manier hoewel ik eerst alle obstakels met visa, woonkosten, etc… diende op te lossen.  Het duurde ongeveer een jaar vooraleer ik al deze dingen had geregeld en ik een part-time job had gevonden om in mijn leefkosten te voorzien.  In de ochtend werkte ik en de rest van de dag werkte ik dan in de kliniek tot laat in de avond.

Was je martial arts achtergrond een belangrijke sleutel om dit soort onderwijs te kunnen krijgen?

Zeker. Ik kon meteen instromen in de Chinese geneeskunde en het team van doktoren vervoegen om samen met hen te werken. Daar is het echt een team inspanning en Dr. Lee heeft dan de rang van Meester.  Er is veel respect.  Ik ontmoette hem één maal in het begin en dan voor de volgende zes maanden negeerde hij me volledig. Hij stuurde andere doktoren die me interviewden en vroeg me om de redenen van mijn verblijf, wat ik wilde doen. Gezien ik het Franse diploma had mocht ik dan ook meteen naar de kliniek.  Normaal gezien ga je de eerste drie tot vier maanden alleen de toiletten schoon maken en de behandelruimtes, niets anders dan schoonmaken.  Als je er dan na drie maanden nog steeds rondloopt dan krijg je de kans om de kruiden te voelen en te ruiken.  Gelukkig kon ik dus dat eerste stuk overslaan.

Had je ook al kruiden gestudeerd in Frankrijk?

Ja, het is een volledige set. Ik had ook tuina of manuele geneeskunde geleerd. Dat is oa. bone setting, tuina en anmo technieken, een beetje een combinatie van chiro-praxie en tuina. In Frankrijk heb je een diploma nodig in zowel acupunctuur, kruidengenees-kunde en manuale geneeskunde vooraleer je mag starten als therapeutEr zijn echter wel scholen die deze disciplines scheiden. Ik denk dat dit een grote vergissing is. Sommige scholen bieden enkel acupunctuur of enkel kruiden. Hoewel het CNFMC als federatie probeert de Chinese geneeskunde als volwaardig erkent medisch systeem te laten gelden in Frankrijk.  Dit is een gevecht dat al 10 tot 20 jaar aan de gang is.  Ze proberen het niveau van onderwijs te verhogen en werken nauw samen met het systeem in China. In China maken ze geen onderscheid in de disciplines. Elk is een tool met zijn eigen sterktes en zwaktes.  Door het combineren van acupunctuur, kruiden en tuina heb je een veel sterkere kans dat je succesvol bent in het oplossen van een verscheidenheid aan situaties.  Enkel acupunctuur kan in bepaalde situaties volstrekt ontoereikend zijn. Denk bv. aan bloed deficiëntie of vloeistof tekort, als de organen ondervoed zijn. Je kunt het lichaam niet voeden met een naald, dat is niet mogelijk. Je hebt kruiden nodig. Als je bv. een frozen shoulder hebt, geen probleem, gebruik acupunctuur.  Maar als het lichaam uitgeput is moet je het voeden. Maar ook dan weer, misschien heb je voor die frozen shoulder 15-20 behandelinge nodig om het volledig op te lossen maar met manuele therapie erbij heb je er maar 10 nodig. Voeg je daar kruiden aan toe dan doe je het misschien wel in 5 of 6.

Je kunt dus de efficiëntie van je behandeling drastisch verhogen naarmate je over meer verschillende tools beschikt.

Toen ik voor het eerst in Nederland aankwam ontmoette ik veel acupuncturisten die zelf aan de effectiviteit van Chinese geneeskunde gaan twijfelen. Dit is natuurlijk dramatisch als zelfs de therapeut in kwestie al niet overtuigd is van zijn systeem. Dat komt uiteraard doordat hij of zij slechts getraind is in één van de aspecten van het volledige systeem. Daarom denk ik dat het gevaarlijk kan zijn om die disciplines uit elkaar te gaan trekken.

Kun je ons wat meer vertellen over je training in Taiwan?

Het begint allemaal met de vraag of je een arts wil worden met diep begrip van de Chinese geneeskunde of is het niet meer dan een carriére keuze?  De toewijding voor beiden is nl. beduidend verschillend. Voor elk van deze keuzes is er een bepaald protocol, dit is reeds lang geleden vastgelegd. De keuze om diep in de materie in te gaan is een erg traditionele training. Eerst ga je naar de apotheek en bestudeer je de kruiden en de dokters voorschriften.  Je observeert de arts. Hij ontvangt de patiënt, voelt de pols, controleert de tong en vormt een diagnose. Hij schrijft het voorschrift en geeft het aan de apotheek. De apotheek is een team van vijf of zes mensen die de formule bouwen met ruwe kruiden voor de specifieke situatie van de patiënt. Hier beginnen wij met kijken, ruiken, aanraken en proeven van de kruiden. Ondertussen leert het team je waar het allemaal over gaat. Af en toe komt een arts binnen en toetst jou in je kennis. Eénmaal je bepaalde criteria behaalt mag je naar de keuken. Hier leer je de kruiden klaar te maken.  Frituren, weken, in olie en het klaarmaken van de pillen. Het hele proces van ruwe kruid naar pil-vorm.  Na een bepaalde periode waar je continue getest wordt ga je dan naar de acupunctuur.  Je start met het observeren van de arts. Zij leren je over de meridianen.  Opnieuw wordt je constant getest op je kennis. Daarna mag je je eerste naald zetten, dan twee, drie, enz… tot je de patiënt aan het behandelen bent. Langzaam kom je dichter bij de Meester. De Meester doet eigenlijk geen acupunctuur tenzij het om een erg serieuze kwestie gaat of ingewikkelde acupunctuur zoals vlakbij het oog. Hij schrijft met name de kruidenformules en zegt welke punten je moet prikken. Je volgt het bevel van de Meester.  Maar hij geeft je wel wat ruimte. Je kunt één of meerder punten toevoegen naar eigen inzien. Je mag echter niet het behandelprincipe wijzigen.

De hele setting is ook vrij opmerkelijk. Het is een grote ruimte met zo’n tien tafels en iedereen ligt samen. Je doet overigens acupunctuur door de kleren heen.  Zij kleden zich daar niet uit, dat is een cultureel iets. Omdat iedereen samen is, dokters en patiënten, is er veel uitwisseling van informatie.  Dit is echt geweldig voor de discussie en het onderwijs. Ze praten over voedsel en lifestyle. Dit is goede informatie voor iedereen.  Nadat je met zelfvertrouwen acupunctuur beoefend ga je verder naar het manuele gedeelte. Dit is uiteraard nog ernstiger. Mensen komen binnen met gebroken arm of been en dit wordt terug gezet.  Acupunctuur kun je nog een kleine fout maken zonder de persoon echt te schaden.  Met manuele therapie is dat een heel ander verhaal. Ze doen ook kleine operatieve ingrepen zoals een ingegroeide nagel. En overigens allemaal zonder verdoving. Een houten stok in je mond en dan de nagel trekken. Dit was echt het hardste deel van mijn stage ervaring. Het is wel een goede training om dit mee te maken. Chinese geneeskunde is veel meer dan kruiden en naalden.  Het noodgevallen aspect is iets wat je niet ziet in hier in het Westen.  Het is een deel van de Westerse aanpak maar niet van de Chinese.  Voor mij was dit deel echter vooral observationele ervaring. Na dit hoofdstuk mag je achter de Meester – Dr. Lee in dit geval – aanlopen.  Je volgt hem met zijn diagnose, pols nemen en dan vraagt hij dat jij het ook doet en wat jij ervan denkt.  Welk punt zou je kiezen?  Welke kruiden? Uiteraard is hij zelden akkoord met jou conclusie. En dit allemaal terwijl de patiënt erbij zit. Het legt erg veel druk op je maar het is erg interessant omdat je zo ontzettend veel leert.

Kun je ons wat meer vertellen over je Gong Fu training Shun Wu Tang?

Toen ik in Afrika woonde was mijn vader chirurg. Op een dag kwam er in het ziekenhuis een Chinese mand binnen die hij opereerde aan zij ogen vanwege een ernstige ziekte. Na de operatie zou hij blind zijn voor meer dan een week.  Gezien hij net in Zuid-Afrika was aangekomen en hij nergens heen kon, nam mijn vader hem mee naar huis. Dit bleek achteraf Meester Su te zijn.  Dit is hoe wij verbonden raakten met de familie Su. Mijn vader startte met trainen onder zijn begeleiding en toen ik zeven jaar werd begon ik mijn vader te imiteren. Elke zeven jarige wil als zijn vader zijn, niet? Dus begon mijn vader mij les te geven en eenmaal hij zag hoe serieus ik was met mijn training nam hij me mee naar Meester Su. Ik trainde met hem tot we naar Frankrijk verhuisden.  Gedurende al die tijd daar bleef ik trainen. Mijn vader stond erop dat ik getraind werd op de traditionele manier zoals hij les had gekregen van Meester Su. Dat was dus opstaan op 5u30 en dan trainen tot ik naar school moest. In 2001 slaagden we er in om opnieuw contact te leggen met Meester Su.  Hij had verbinding gezocht met de Kuoshu Federation in Taiwan (ICKF).

Dit leidde tot mijn eerste reis naar Taiwan waar ik drie maanden verbleef. Sindsdien ga ik elk jaar terug. Shun Wu Tang is een erg specifieke stijl, de familie komt van Hok Kien.  Zij kwam aan in Taiwan in 1736.  De originele stijl was Tai Tzu.  Zij ontdekten echter vele andere meesters die gespecialiseerd waren in Luo Han Quan, Bai He, White Crane, etc…  Dus begonnen ze samen te werken en dingen te mengen. Generatie na generatie begon de kennis te groeien, inclusief het lesgeven aan mensen van Japan en Korea. Dit alles leidde tot het ontstaan van het Shun Wu Tang systeem.  Het systeem start met hard qigong en gaat dan van extern naar intern. Dus eerst de harde stijlen en dan geleidelijk aan ga je naar de medische qigong zoals de Ba Duan Jin. Daarna ga je dieper om Taijiquan te doen.  Ik ben net klaar met de Yang stijl en zal nu de Chen stijl gaan bestuderen. Ik studeer ondertussen al 30 jaar maar er is nog zo veel meer te leren.

Hoe relateren deze trainingen aan je therapeutische vaardigheden?

Het is allemaal met elkaar verbonden, alles gaat over de San Bao. De drie niveaus tussen hemel en aarde. Het is even goed de basis van Chinese Martial arts als van de geneeskunde. Je doet in beide gevallen hetzelfde onderzoek.  Hoe kun je deze dingen scheiden?  Daarnaast helpt het me om te gaan met de excessieve veranderingen en energetische aspecten, een erg humeurige of boze patiënt.  Omdat je getraind bent heeft het geen impact op jou, je blijft in je centrum. Als je constant zieke mensen ontmoet dan is dat een aanval op jou lichaam ook. Dus het doen van mijn trainingen geeft me de mogelijkheid om te ontgiften en te herstellen.

Zowel qua vechtsport als medisch ben je erg traditioneel geschoold. Waren deze aspecten zowel verbonden bij Master Su als bij je opleiding in Taiwan?

Het is een cultureel iets, al die aspecten zijn een onderdeel van hun leven. Net zoals het hier normaal is dat je na het werk een biertje gaat pakken is het daar normaal om samen te trainen. Het is een logisch iets voor hen. Zij overwegen niet eens om dat onderscheid te maken omdat het tot één en dezelfde cultuur behoort. Als je midden Taipei staat te wachten op de tram zie je mensen qigong doen, ze doen oefeningen terwijl ze wachten, zou je dat hier vreemd vinden?  De parken zijn gevuld met sportende mensen in de ochtend. Er is geen onderscheid. Het medische, het trainen, het is allemaal belangrijk. Als jij als therapeut geen zorg draagt voor je gezondheid dan zul je ziek worden. Het culturele deel moet echt ook een onderdeel zijn van je medische en martiale training.

Kun je nog 3 tips geven aan onze lezers voor gezondheid en welzijn?

Voor Nederland specifiek:  er is een serieus voedsel probleem hier. Kaas, bier en gefrituurd voedsel.  Zo veel koude dingen en je bent al in een koud en dampig land.  Als je deze zaken dan nog eens toevoegt via je dieet dan is het een kwestie van tijd voor je problemen ontwikkeld.

Slaap elke nacht 8 uur.  Ga naar bed voor 23u en slaap 8 uur. Dit ontgiften is nodig zodat je lichaam kan herstellen en gezond kan blijven.

Wees nieuwsgierig naar gezondheid en preventie.  Leer voor jezelf te zorgen.

Jindanfa – Een Alchemistische benadering van gezondheid

Jindanfa – zo heet de praktijk van Gijsbert Ruitenburg, een ‘Master in Taoist Arts‘ gevestigd in Antwerpen.   Gijsbert is verbonden aan het TASC – Taoïst Alchemical Studies Center onder leiding van Dr. Dan Vercammen.   Daarbij werkt hij vanuit de Zuidelijke Traditie van het Gouden Cinnaber (Nanzong Jindan) die ontwikkeld werd in de Song Dynastie door de befaamde Zhang Boduan.   Door zijn uitzonderlijke toewijding aan het vakgebied was het voor ons een voorrecht om te mogen putten uit zijn schat aan kennis die hij doorheen de jaren heeft verzamelt.  In zijn praktijk geeft hij naast de begeleiding op gezondheidsvlak en levensbegeleiding ook sportlessen en workshops in de Chinese bewegingsleer.  Een bezoekje aan zijn praktijk is dan ook een ware aanrader.  Veel leesplezier met dit interview uit de eerste editie van 2019.

INTERVIEW Gijsbert Ruitenburg

Mijn naam is Gijsbert Ruitenburg. In 2005 ben ik vanuit Groningen naar Antwerpen gekomen om aan het China Arts College te studeren. In 2017 heb ik hier een Master of Taoist Arts behaald. Sinds 2014 breng ik mijn kunde ook in de praktijk en ondersteun ik mensen in hun gezondheid en hun leven aan de hand van taoïstische alchemistische achtergronden binnen mijn praktijk Jindanfa.

Met welke insteek was je aan die studie begonnen?

Vanuit de behoefte om mezelf verder te ontwikkelen als mens en me te verdiepen in de Chinese geneeskunde. Mijn achtergrond is die van verpleegkundige. Ik ervoer echter de beperkingen van deze zorg en zocht naar andere invalshoeken. Tijdens mijn opleiding verpleegkunde was ik reeds bezig met taijiquan. In de archieven van de taijiquanvereniging kwam ik een folder tegen van een seminar van de Rijksuniversiteit Groningen waar mijn leraren dr. Dan Vercammen en An Woesten-borghs aan hadden meegewerkt. Na bij hen een opendag te hebben bezocht besloot ik een jaar later om de studie te starten.

Wat is het doel van de opleiding?

De eerste vraag van mijn leraar Dan tijdens mijn intake was: wat zijn je bedoelingen? Ik vertelde dat ik geïnteresseerd was in Chinese geneeskunde en mezelf wilde ontwikkelen als persoon. Dat laatste bleek een belangrijke factor te zijn voor mijn toelating.

Binnen de opleiding tot taoïstisch arts is zelfcultivering heel belangrijk. Het taoïsme vertrekt vanuit het werken met het eigen lichaam. Vandaar dat lichaamstrainingen in de vorm van diverse inwendige krijgskunsten (taijiquan, baguazhang en xin(g)yiquan) en de gezondheidstraining yuanqigong voornaam zijn binnen de opleiding.  Deze trainingen vormen een sleutel tot het begrijpen van de fundamenten waarop Chinese geneeskunde is gebaseerd.

Dan gaat het zoal over het ervaren van het functioneren van het lichaam als een eenheid, het ontdekken van de relaties tussen diverse functies in het lichaam en het verkrijgen van inzicht in de yinyang-dynamiek in het lichaam. De trainingen dienen verder ook om je lichaam zo te gebruiken dat het de afvalstoffen die het opneemt tijdens behandelingen zo snel mogelijk kwijtspeelt. Een ander aspect van de training is dat het dient als voorbereiding voor de alche-mistische praktijk.

De praktijk wordt ondersteund met meer theoretische vakken. Ik volgde vakken rond filosofie (Laozi, Zhuangzi, Kongzi), geneeswijzen, alchemie en de Klassieke Chinese taal. De taal is heel belangrijk, zodat ik zelfstandig klassieke teksten, zoals de Canon van de Gele Keizer (Huangdi Neijing) kan bestuderen. Zelfstudie is naast het volgen van les eveneens heel belangrijk.

Krijgskunst en filosofie in je opleiding geneeskunde, was dat een logisch iets voor jou? Binnen TCM opleidingen is dit doorgaans niet tot zeer weinig aanwezig.

Dat komt omdat China Arts College geen TCM-opleiding is. Wat je ziet bij TCM-opleidingen is dat Oost en West samengaan. In die opleidingen zit bijvoorbeeld veel westerse anatomie, fysiologie en pathologie. Dat wordt bij China Arts College niet aangeboden. Daar wordt vertrokken vanuit de eigen traditionele Chinese visie en werkwijzen en daarbij heb je nu eenmaal dat westerse stuk niet nodig. Uiteraard is het nuttig dat ik verpleegkundige ben, om het (westerse) verhaal waar mensen mee komen te kunnen begrijpen, maar het is niet noodzakelijk om Chinese geneeskunde te kunnen bedrijven.

We hebben een eigen manier van kijken naar het lichaam en de wereld, we vertrekken vanuit een ander lichaamsbeeld.

Als je traditioneel kijkt hoe een arts binnen China werd opgeleid, dan behoren daartoe filosofie en vaak ook krijgskunsten. De artsen werden breed opgeleid om op die manier een brede kijk te ontwikkelen. China Arts College volgt deze lijn. Hou er rekening mee dat TCM iets nieuws is. Het is een combinatie van Chinese en Westerse geneeskunde en dus eigenlijk een nieuwe vorm van geneeskunde. Authentieke Chinese geneeskunde, zoals wij het noemen, vertrekt enkel vanuit Chinese achtergronden en visies.

Is daar dan ook een verschil in de manier waarop er binnen jouw praktijk wordt behandeld?

In vergelijking tot TCM-opleiding zie ik dat bepaalde Chinese begrippen een andere invulling krijgen dan bij ons en dat leidt dus automatisch tot een andere aanpak. Als voorbeeld zal ik de begrippen zang en fu nemen. Die lijken binnen de TCM-aanpak 1 op 1 aan de orgaanwerking te worden gekoppeld. Wij stellen: ze dragen het beheer van de organen, maar ze zijn niet de organen. Dat is een heel belangrijk onderscheid. De zangfu-werking rijkt veel verder dan enkel de organen. Het is een basissysteem dat het lichaam in stand houdt, dat ervoor zorgt dat essentiële zaken binnen-gehaald worden en overtolligheden goed worden afgevoerd en op die manier de functies van het lichaam beheert. De organen zelf zijn in de authentieke geneeskunde helemaal niet zo belangrijk. Hóe beweging in het lichaam verloopt is veel fundamenteler en daar richt onze aanpak zich op. De basisfilosofie in China is de filosofie van verandering. Patronen zien in de veranderlijke bewegingen in het lichaam en op basis daarvan bijsturen vormt een basisgegeven in onze aanpak.

Wat zijn de belangrijkste behandel-methodes in jouw praktijk?

Binnen onze traditie en dus ook in mijn praktijk werken we onder meer met massages. Daarnaast maken we gebruik van gezond-heidsoefeningen, zodat mensen zelf met hun lichaam aan de slag kunnen gaan. Dat is iets wat fundamenteel bij onze traditie hoort: mensen dienen met hun lichaam te leren werken en daar feeling mee te krijgen. Het vergroten van het lichaams-bewustzijn is gekoppeld aan de alchemistische praktijk, die de wortel van onze aanpak vormt.

Het doen van gezondheids-oefeningen door de cliënt zorgt er trouwens voor dat ook de massages effectiever worden. Een derde middel waarmee we werken is levensbegeleiding. Hierbij com-bineren we gespreksvoering met lichaamstraining en alchemie om veranderingen in denken, voelen, levensgewoonten en levensvisies door te voeren en zo te komen tot een harmonieus en stabiel leven

“De leeuw die zijn mond opent”

Zijn er nog andere aspecten die jullie integreren?

We gebruiken wel eens moxa (bijvoet), dat is ook vrij makkelijk aan te leren als zelf-hulpmiddel. Dat kan echter niet bij alle klachten toegepast worden en daarnaast heb je het nadeel dat moxa heel erg ruikt. Massage is dus vaak handiger.

Wat wordt precies bedoeld met alchemie en wat is de link met Chinese geneeskunde?

De link met Chinese geneeskunde is heel simpel. Alchemie ligt mee aan de basis van de ontwikkeling van de Chinese geneeskunde. Zo waren alchemisten in hun zoektocht naar onsterfelijkheid bezig met het samenstellen van medicijnen op basis van kruiden en mineralen. Op die manier ontwikkelden ze een uitgebreide kennis over de werking ervan en dat vormde de funda-menten voor de latere Chinese kruidengeneeskunde.

Alchemisten ontdekten in hun zoektocht waar mensen ziek van werden en waarvan niet. Het ontstaan van alchemie is een samengaan van verschillende zaken. Alchemie situeert zich dus onder andere in de context van de zoektocht naar de onsterfelijkheid. De eerste keizer van China stuurde onderdanen doorheen heel China om op zoek te gaan naar het  onsterfelijkheidsmedicijn. Dit ge-geven van onsterfelijkheid is doorheen de eeuwen meer en meer losgelaten. De mens heeft een houdbaarheidsdatum. Een harmonisatieproces tussen de mens en hemel en aarde (wat het Chinese woord voor de kosmos is) is centraal komen te staan. De mens kan tijdelijk onsterfelijkheid ervaren door zich te verenigen met hemel en aarde.

Dat is waar alchemie om draait, verenigen!

De verbinding met de kosmos is er al, maar deze bewust ervaren en er gebruik van maken niet. Je kunt door alchemie te bedrijven meer inzicht krijgen in wat de kosmos met ons doet.

Vanuit het taoïsme is het Chinese lichaamsbeeld dan ook dat van het lichaam als een microkosmos. We zijn een miniatuurversie van de macrokosmos. Dat is het lichaams-beeld van waaruit wij werken in de praktijk. De mens is een onderdeel van de kosmos, (slechts) ‘1 van de tienduizend dingen’. De verbinding met hemel en aarde bewust leren maken en verstevigen helpt je om je gezondheid in je leven te bewaren. Je kan ervaren hoe ze in je lichaam doorwerken. Dat is heel funda-menteel. Die inzichten gebruiken we binnen onze geneeskundige praktijk. Een belangrijke kant-tekening is dat ik daarvoor terugval op onze traditie. De traditie is ontstaan door eeuwen van ervaringen en daar is een beproefde methode van werken uit voort-gekomen. We doen niet zomaar wat. Deze kosmo-logische inzichten hebben geleid tot de ontwikkeling van diverse or-deningssystemen als yinyang-filosofie, wuxing-filosofie ed. Deze systemen zijn hulpmiddelen om de interactie die gaande is in de mens en tussen de mens en de kosmos te duiden.

Dus het gaat over het tot stand brengen van harmonisatie tussen de 3-eenheid mens/hemel/aarde. Dat klinkt best ruim en moeilijk te bevatten. Kun je dat concreter maken?

Alchemie is een verenigingsproces door te harmoniseren. Dat verenigingsproces is waar we in de praktijk mee bezig zijn. Als wij mensen gezondheidsoefeningen aanleren dan leren we mensen om het lichaam als eenheid te zien en het op die manier te gebruiken. Dat betekent het leren bewegen vanuit de onderrug-/onderbuikzone van het lichaam, want het is daar dat de eenheid van ons lichaam bewaard wordt. In de alchemie spreekt men over het dantian: ‘het veld van cinnaber’. Deze zone kan je activeren en vervolgens kan je vandaaruit het lichaam weer als eenheid leren gebruiken. De activatie van het dantian is het gevolg van de vereniging of beter hereniging van hemelse en aardse krachten in jou. De taoïstische visie op het menselijk lichaam is dat het lichaam ontstaan is door de vereniging van hemel en aarde. Deze eenheid van het lichaam is dus de oorspronkelijke toestand van het lichaam. De praktijk van de alchemie wordt om die reden ook ‘een terugkeer naar de wortel of de oorsprong’ genoemd. Taoïsten streven deze eenheidstoestand binnen zichzelf en tussen zichzelf en hun omgeving na.

Dat neem je ook op die manier mee in je praktijk?

Jazeker. Een lichaam dat functioneert als eenheid, betekent dat er een goede samenwerking tussen alle onderdelen in het lichaam heerst. Als ik mensen vertel dat je samenwerking nodig hebt om je goed te voelen, dan begrijpen de meesten dat vrijwel meteen. Heel veel mensen worden immers ziek van conflicten. Het feit dat er conflicten zijn die opgelost moeten worden klinkt dan niet zo gek. Waar de conflicten over gaan, dat kan heel verschillend zijn. Dat is 1 van de redenen dat de zorg voor de gezondheid zo complex kan zijn, maar dat (onopgeloste) conflicten aan de basis liggen van veel gezondheidsproblemen, is een gegeven.

Alchemie is een praktijk om conflicten of tegenstellingen op te lossen en te komen tot vereniging. Alchemie wordt door mijn leraar Dan Vercammen in twee woorden omschreven als transformatieve bevrijding. Om te verenigen moet je transformaties doormaken. Alchemie gaat over raffineren en daardoor transformeren van het (totale) lichaam, waardoor je jezelf bevrijdt van het (klein)menselijke en je verenigt met (de grote) hemel en aarde. Je lastig voelen of problemen ervaren is het gevolg van gebrek aan ruimte. In de zoektocht naar (de grote) ruimte moet je transformaties doormaken. Je lichaam dient effectief anders te gaan functioneren. Op die manier weet je dat wat je doet ook echt effect heeft. Het speelt zich niet enkel af in de geest, want dan zou het een illusie zijn.

Je hebt het wel vaker gehad over de traditie waarin je bent geschoold. Kun je daar wat meer over zeggen?

Onze traditie heet Pingwupai. Zij is de lokale tak van de Yinyang school (Yinyang pai) van de Zuidelijke Taoïstische Alchemistische traditie (Jindan Nanzong Yinyangpai Pingwu Zhipai). De oorsprong van deze traditie ligt bij de alchemist Zhang Boduan (984 -1082) en zijn discipel Shi Tai (1022 -1158). Onze Pingwupai traditie staat onder leiding van prof. dr. Dan K.J. Vercammen (alchemistische naam: Fei Danning). Ik ben 1 van zijn discipelen (mijn alchemistische naam: Rui Zhide).

Heb je nog 3 tips voor onze lezers om gezondheid en welzijn te verhogen?

Er zijn vele tips die je kunt geven, zeker vanuit de hoek van yangsheng, maar ik zal bij de actualiteit blijven:

Overconsumptie

Bewaar matigheid door genoeg te kennen en zoek (dus) niet de extremen op. Mensen schaden hun gezondheid vaak door de juist proporties van iets uit het oog te verliezen (bv. teveel eten). Om gezond te blijven, zegt onze traditie, moet je yin en yang beide bewaren en niet 1 de overhand laten nemen.

Het klimaat

Alchemie gaat over de verbinding tussen mens en de kosmos en daarmee werken. Je bent een onderdeel van je omgeving. Om je ‘interne’ klimaat op orde te houden, heb je het ‘externe’ klimaat nodig. Dit gaat bv. over de lucht die je inademt, het voedsel dat je eet. Dus, zorg voor de Natuur, zodat zij ons op haar beurt kan voeden.

Relaties

Werk aan een goede relatie met jezelf en met je omgeving. Maak die zo constructief en positief mogelijk. Verenig in plaats van te polariseren, dat is waar alchemie ook over gaat.

Chinese gynaecologie

Chinese gynaecologie is een populair thema binnen de Chinese geneeskunde.  Simpelweg omdat we daarin veel te bieden hebben.  We zien dan ook steeds vaker dat Chinees geneeskundige praktijken zich specifiek gaan richten op vrouwenproblematiek.  Eén van de koplopers en topexperts binnen dit veld is Martine Cornelissen.  Je kunt Martine en haar team vinden op de Sumatrakade in Amsterdam met hun praktijk Zi Yuan Ting.  Zij zijn specifiek gespecialiseerd in gynaecologie en fertiliteitsproblematiek.  Met name door middel van acupunctuur en kruidengeneeskunde helpen zij vrouwen op weg naar een betere gezondheid of een vlottere zwangerschap.  Veel leesplezier.

INTERVIEW Martine Cornelissen

Mijn naam is Martine Cornelissen en ik ben gepassioneerd door Chinese geneeskunde in al zijn aspecten.  Niet alleen wat er fysiek gebeurt bij patiënten, maar ook wat het mentale, emotionele en spirituele aspect betreft.  Reeds vanaf mijn 10e levensjaar had ik veel interesse in Oosterse culturen en filosofieën. Ik las alles wat los en vast zat over dat onderwerp. Inmiddels is de Chinese Geneeskunde een integraal deel van mijn leven geworden: ik heb een praktijk in Amsterdam, ik geef les over Traditioneel Chinese Gynaecologie, ik spreek erover op congressen en ook thuis zitten we ’s ochtends aan de kippensoep.  Na de middelbare kunstopleiding ben ik Sinologie gaan studeren aan de Rijksuniversiteit in Gent.  Daarna ben ik met een beurs naar China vertrokken om Chinese taal en cultuur te studeren.  Na mijn studie werkte ik voor een Zwitsers marketingbedrijf in Shanghai en tijdens mijn 2e jaar daar kwam ik terecht bij een 87 jarige arts – een acupuncturist uit een lange familietraditie –  dokter Yang.  “Ik was zelf bij hem onder behandeling en toen ik daar zo in zijn kleine zit/slaap/behandelkamertje zat met al die moxa luchten om me heen, wist ik: dit is wat ik wil gaan doen.  Het voelde zo thuis.”  Eenmaal terug in België ben ik Chinese geneeskunde gaan studeren.  Al vrij snel merkte ik dat ik niet echt geïnteresseerd was in het behandelen van pijnlijke ellebogen en stijve nekken.   Het was vooral dat interne stuk wat me zo boeide.  Omdat ik Chinees spreek was het voor mij heel makkelijk om in de zomermaanden naar China te gaan en stage te lopen.   Ik weet nog goed dat ik na het eerste jaar acupunctuur stage wilde lopen op de gynaecologie-afdeling in Shanghai en toen de arts me vroeg: “Heb je kruiden gestudeerd?” en ik nee moest antwoorden vertelde hij me dat ik daar dan niks kon doen.  Zo ben ik meteen na mijn acupunctuur kruiden gaan studeren.

Waar heb je die studie gedaan?

Eerst bij Qing Bai.  Tussendoor zat ik vaak in China omdat ik op de gynaecologie-afdelingen in verschil-lende ziekenhuizen wilde meelopen, oa in Beijing in Dong Zhi Men, in Qingdao in het Traditional Chinese Medicine Hospital, in Shanghai in het People’s First Hospital en tenslotte bij Shandong University of TCM in Jinan. Daar heb ik het meest geleerd van mijn lerares Dr. Li Xiu-zhen. Ik studeer graag, dus daarna ben ik een 2 jarige opleiding gynaecologie gaan volgen in Duitsland bij Dr. Yuning Wu, zij was het hoofd van de gynaecologie afdeling in Beijing.   Vervolgens ben ik naar Engeland gegaan om daar een gynaecologie opleiding te volgen die met name op kruiden gericht was.  Ik ben hier in Amsterdam begonnen met 1 behandel-kamer maar geleidelijk aan werd de praktijk groter en kwamen er freelancers bij.  Momenteel hebben we Yvonne van Buijten, Ineke van der Ham en Gwen Soesman.  Sinds kort is daar ook Ursula van Tienen bij gekomen.  In totaal 5 vrouwen hier in onze praktijk.  Er is veel contact en intervisie , dat was een van de redenen dat ik naar deze praktijk wilde uitbreiden. Omdat het onderlinge overleg erg leuk en leerzaam is.

Merk je daar een positieve invloed van op de kwaliteit van je praktijk?

Toch wel, ik weet niet of het noodzakelijk is maar het is wel heel fijn.  Zelf ben ik een grote TCM-nerd die het fijn vind om na mijn uren ook thuis nog verder in de boeken te zitten.  Als ik iets niet weet, dan ga ik het zoeken.  Ik houd niet van trucjes, dit punt voor dat want het lost dat op.  Ik wil weten wat er nu echt aan de hand is, hoe zit het patroon in elkaar.  Als je het mechanisme begrijpt, waar het is misgelopen, dan kun je gaan bedenken wat je eraan wil doen.  Dat soort dingen worden heel vaak besproken tijdens zo’n intervisie.  Daarbij komt er inbreng vanuit verschillende visies en dat houdt je scherp.  Het is voor de klant ook erg fijn als je er eens niet bent dat er altijd iemand is die het van je overneemt.  Op die manier kunnen patiënten altijd terecht en dat geeft een veilig gevoel.

Eerder vertelde je ons het verhaal van de dokter in Shanghai die zei dat je eerst maar kruiden moest gaan doen vooraleer je met gynaecologie kon beginnen.  Kun je uitleggen waarom dat zo is?

Ik werk veel met vrouwen en vrouwen zijn van nature bloedwezens.  Het hele aspect van bloed pathologieën, zoals bloedleegte of stase,  is dus een belangrijke factor.  Dat gaat meestal veel sneller als je daar kruiden voor hebt.  Bloed voeden kun je natuurlijk ook met acupunctuur, bv. stel dat je spijsvertering niet goed werkt, waardoor iemand de essentie van de voeding niet opneemt en daardoor een tekort aan bloedenergie opbouwt.  Dat kun je met acupunctuur heel goed oplossen omdat je het maag / milt systeem kunt reguleren.

Acupunctuur is goed om het systeem af te stellen en te reguleren

maar als dat systeem onvoldoende substantie heeft dan heb je toch kruiden nodig.

Als de spijsvertering gewoon optimaal werkt en ondanks dat zijn er toch substantieel tekorten dan zou je kunnen zeggen dat voeding dat oplost maar naar mijn mening is voeding meer om iemand gezond te houden.  Hoe meer afwijkend de gezondheid is, hoe meer je de voeding moet uitbreiden en dat zijn de kruiden.  Hoe ernstiger de ziekte, hoe sterker de kruiden.  Bv. bij bloedstase, met acupunctuur kun je het bloed bewegen door de qi te bewegen. Maar als er echt harde accumulaties zijn, bv. endometriose, vleesbomen of verklevingen; dan heb je bloedbrekende kruiden nodig.  Acupunctuur alleen zal dat niet oplossen. Daarbij wil ik graag vermelden dat dat veel mensen denken dat met name de tonificerende formules belangrijk zijn, maar dat geloof ik zeer zeker niet.  In onze Westerse wereld hebben juist veel patiënten baat bij formules die eerst de excessen, zoals bv stagnatie of hitte, oplossen.  Eénmaal de energie dan weer beter doorstroomt, zie je vaak dat de deficiënties veel makkelijker op te lossen zijn want het systeem werkt weer.  Dat wordt vaak onderschat.  De kracht van kruiden.  Soms kun je best lang bezig zijn met acupunctuur terwijl je het met één of twee kruidenformules zo hebt opgelost.

Wat is precies een kruidenformule?

Typerend aan de Chinese fytotherapie is dat je nooit gebruik maakt van enkelvoudige kruiden net vanwege het holistische aspect.  Zo ook spreken we niet over een lever of een maag maar over de interactie tussen die organen, we kijken naar de hele persoon.  Zo kijken we ook naar de werking van kruiden.  Kruid A heeft bv. een bepaalde werking maar kruid B heeft een andere werking, als je die dan samenvoegt dan heb je niet 1+1=2 maar =3, het principe van synergie.  Bepaalde kenmerken activeren elkaar waar-door je nog extra effect krijgt.  Je kunt dus niet zomaar een kruid weglaten uit een formule want dan verander je dus de hele formule.  Soms voegt men ook kruiden toe om de formule beter opneembaar te maken of om toxische aspecten weg te nemen.

Jullie praktijk is gericht op vrouwen – kan men hier als man ook terecht?

Op onze voordeur staat inderdaad “voor vrouwen” omdat onze specialisatie gynaecologie is, dat wil echter niet zeggen dat ik geen mannen zie. Ook mannen kunnen hier terecht met met allerlei klachten. Zo hebben we hier mannen met andrologische klachten zoals ver-minderde zaadkwaliteit of prostaat-klachten, maar ook mannen met andere klachten zoals bv Meniere, of slaapproblemen etc. We zien hier dus ook wel mensen voor hoofdpijn of rugpijn maar 90% van onze patiënten komt hier toch voor de gynaecologie. Dat is wel fijn.  Op het moment dat je een keuze maakt voor specialisatie dan kun je daar ook echt goed in worden.

Als je het hebt over gynaecologie, wat voor klachten behandelen jullie zoal?

Een breed scala aan gynae-cologische klachten, bv menstruatie-klachten, of vrouwen met vaginale klachten, of fertiliteitsproblematiek. Heel divers.

 Dat Chinese Geneeskunde kan helpen bij dit soort ‘interne’ klachten wordt gelukkig steeds bekender. Er komen hier inmiddels ook jonge meiden die op hun 15e door hun moeder hiernaartoe gestuurd worden omdat ze dermate pijnlijke of hevige menstruaties hebben.  Dat vind ik echt heel mooi.  Dan kun je vanaf het begin van zo’n menstruele cyclus inspelen opdat die goed geregeld is.  Daarmee voorkom je later een hoop mogelijke problemen.

Bij menstruele klachten kun je denken aan pijnlijke menstruatie, te veel bloedverlies of juist geen cyclus: amenorrhoea.  Daarnaast heb je dan de menopauzeklachten zoals opvliegers, niet slapen of heel wiebelige emoties. We zien hier in de praktijk veel koppels met een kinderwens.  De oorzaak van het niet zwanger worden kan uiteraard heel verschillend zijn.  Dat kan oa. bij de man liggen, bv. door te lage zaadkwaliteit of kwantiteit.  Westers gezien kun je daar weinig mee, maar Chinees gezien dus wel.  Als je daarvoor kruiden geeft, dan zie je na 3 maanden een duidelijk effect.  Een groeiende groep patienten binnen het infertiliteitsdeel zijn de vrouwen met de habituele miskramen. Bij fertiliteit denken we vaak aan zwanger worden, maar je moet ook zwanger blijven.  De Chinese geneeskunde haalt hier echt heel veel succes mee.  Verder zien we bv regelmatig vrouwen met premen-struele klachten zoals pijnlijke borsten of migraine.

Laat ons over één ding duidelijk zijn: menstruatie hoort niet pijnlijk te zijn, het is deel van de vrouwelijke fysiologie, het is zo natuurlijk als eb en vloed. 

Pijn en ongemak bij de menstruatie beschouwt men in het westen vaak als een normaal gegeven, maar dat is dus niet zo!

PCOS en menopauze zijn toch vaak hormonale klachten , op welke manier werkt acupunctuur of kruiden op het hormonale systeem?

Chinezen hebben het inderdaad niet over hormonen maar waar de Chinezen het wel over hebben zijn de extra meridianen.  Met name de Ren Mai, Chong Mai en Du Mai.  Dat zijn degene die binnen ons Chinese denken de verbinding leggen tussen baarmoeder (incl. eierstokken en eileiders), de nier energie, het hart en de hersenen.  Als je die verbindingen bekijkt dan komt dat enigszins overeen met de HPO-as in het Westerse denken.  Hypofyse, hypo-thalamus en pituitairy as.  Als je kijkt naar de functies die horen bij de extra meridianen, dan gaan ze allemaal over het reguleren van hormonale klachten of het hormoonsysteem.  Ren Mai werkt bv. heel goed in bij zwanger-schap, vergroeiingen zoals myomen, … maw. gynaecologische klachten. In het Westen zegt men hormonale klachten, vanuit Chinese optiek heeft men het dus over de extra meridianen.  Daar kun je zowel met acupunctuur als met kruiden op inwerken.

Is het extra meridianen systeem dan vergelijkbaar met het hormonale stelsel?

Ja, maar er is één heel groot, cruciaal verschil en dat is dat wij niet geïsoleerd denken.  Je kijkt naar het groter geheel en naar de verbindingen.  Dat is ook de grootste kracht van Chinese geneeskunde.  Wij gaan dus niet met onze microscoop inzoomen op de baarmoeder als iemand niet zwanger raakt, maar we kijken naar welke verbindingen te maken hebben met de baarmoeder en op welke manier loopt het spaak?  Hoe komt het dat er te weinig energie zit of materie, bloed of yin enz… of komt het net omdat die ver-bindingen geblokkeerd zijn? Bv. bij habituele miskramen zie je vaak dat er een bloedleegte is.  Gebrek aan bloed-energie. Dan kun je wel focussen op de baarmoeder maar het zijn hart- en lever-energie die via de Chong Mai die baarmoeder van bloed voorzien. Ook kan er bloed-stase zijn maar de oorzaak van die stase hoeft zich niet noodzakelijk in de baarmoeder te zijn. Er kan koude of hitte zijn in de meridianen waar-door de circulatie niet op orde is.

Je kijkt dus naar hoe het gehele systeem en hoe het proces in elkaar zit en zoekt daarin de oorzaak – is dat Westers gezien dan zo verschillend?

Westers gezien zoeken ze ook naar oorzaken maar voor mij stopt de vraag te vroeg in het Westerse denken.  Bv. als iemand komt met endometriose heeft men daar Westers gezien geen antwoord op, waarom die endometriose zich ontwikkeld heeft.  Dus bij menstrua-tiepijnen komt een westers arts soms tot de conclusie dat de oorzaak bij endometriose ligt, maar daar stopt de vraagstelling dan. De reden voor het ontstaan van de endo-metriose wordt niet beantwoord. De vervolgvraag is veel interessanter: hoe komt iemand aan die bloedstase? Is dat vanwege koude of hitte die het bloed doet indikken? Is er slijm waardoor het bloed niet goed stroomt? TCM gaat dus verder. Eigenlijk ga je verder tot je het hele patroon ontrafeld hebt,  tot je het hele mechanisme begrijpt, want je kunt pas behandelen als je het gehele mechanisme begrijpt. Je kan de endometriose-laesies of chocoladecysten wegsnijden, maar het komt steeds weer terug, omdat je de onderliggende oorzaak niet aangepakt hebt. Let wel: de Westerse Geneeskunde heeft zeker ook veel te bieden. Dia-gnostische middelen als echoscopie, MRI, hormoononderzoek etc kunnen ons vaak extra informatie geven, die je meeneemt in je ener-getische diagnose. Mijn diagnose is dan ook pas af als ik het mech-anisme kan uitleggen hoe iemand in die situatie is beland. Dat betekent niet dat eens ik gediagnosticeerd heb dat ik niet meer hoef verder te denken. Je mag ervan uitgaan dat wanneer je behandelt er ook effect is. Het volgende consult is dus sowieso weer anders. Er zijn dingen opgelost en je komt weer op een nieuwe laag. Ik kijk altijd naar de fase van de cyclus waar diegene in zit en wat presenteert er zich nu op dit moment?  De laatste jaren ben ik in mijn manier van diagnostiseren steeds meer het Zes Divisie-denken gaan integreren. De Zes Divisies zie ik zeker niet enkel als een soort ‘gelaagd’ systeem, maar meer als de energetische bewegingen van het yang in het lichaam. Hoe beweegt de levenskracht in ons?Hoe komt de zon –het yang – op en gaat het weer onder in mijn lijf? Bijv. Taiyang is als de zon die opkomt, een beweging naar boven en naar buiten, dus dat gaat over het openen van de porieen, wat een functie van de Long-energie is –Long-Taiyin heeft zijn energetische actie op Taiyang- . Bij Yangming staat de zon op 12u midden boven je hoofd te branden. Je kunt je in-beelden dat als er stagnatie is in de Yangming-organen en de zon dus niet wil dalen dan verhit je heel erg. Op die manier ben ik gaan kijken naar hoe ik dat aspect van de zon in ons lijf kan vertalen naar meridianen. De maag meridiaan is meer dan de maag, het is Zu Yang Ming. Deze manier van denken komt vanuit de Shang Han Lun. Loskomen dus van puur in Zangfu denken maar kijken naar de bewegingen binnen die divisies.

Werken jullie ook samen met de reguliere zorg?

We krijgen regelmatig patiënten doorgestuurd vanuit verschillende ziekenhuizen in Amsterdam zoals het VU en het AMC.  Het is een heel wisselende werking.  Er zijn gynaecologen die er absoluut voor openstaan en anderen die het weer als onzin afschrijven. Als er een goede dialoog is met de behande-lende gynaecoloog is dat natuurlijk altijd in het voordeel van de patiënt. Maar we hebben hier ook enkele huisartsen en gynaecologen onder behandeling die zeer tevreden zijn, en dat is natuurlijk de beste reclame. 

Heb je nog 3 tips voor onze lezers om aan hun gezondheid bij te dragen?

Naast het feit dat je vooral je passie moet volgen in het leven verwijs ik graag naar de drie tips die ik ooit kreeg van mijn professor Dr. Li Xiu-zhen in China. Een dame die op haar 78e levensjaar nog steeds 80 patiënten per dag zag, van ‘s morgens 8u tot ‘s avonds half 7.  Bij iedereen was ze de rust zelve, helder en oprecht begaan met de patiënt.  Toen ik haar naar haar geheim vroeg vertelde ze me:

1. Ik eet alles: vlees, vis, groente en fruit.  Maar met mate.

2. Ik doe elke dag Taiji of Qigong, iets van beweging.

3. Nooit boos worden. Dat is het belangrijkste.

Die laatste vind ik best een uitdaging, maar met regelmatig mediteren kan je al een stuk makkelijker de dingen relativeren.

Taiji Tao & Qigong

Rond deze tijd vorig jaar hadden we het genoegen kennis te mogen maken met Veronique Rillmann en Michel Naafs van de opleiding Taiji Tao.  Samen hebben zij een jaaropleiding Taiji en Qigong opgezet in de traditie van Jan Kraak.  Veronique is trotse eigenaar van het Chinese gezondheidscentrum The Yellow Maple waar zij naast acupunctuur ook gespecialiseerd is in allerlei andere takken zoals voeding en kruiden, massages en dus ook bewegingsleer.  Michel komt dan weer uit de hoek van psychologie waarbij hij werkt als coach en trainer.  Twee super aardige mensen met een diepe passie voor hun vak die ons een kijkje konden geven in de stoming van Taiji Tao.  Veel leesplezier

INTERVIEW Taiji Tao

Mijn naam is Veronique Rillmann.  Ik ben 56 jaar en sinds de jaren 90 bezig met TCM.  Oorspronkelijk kom ik uit het Sociaal Cultureel en Reïntegratiewerk.  Het begon allemaal met de hobby van bonsai en van daaruit Taiji, Fengshui, Tuina, Chinese voedingsleer en dan maar gelijk door naar ook acupunctuur en kruiden.  In 1998 begon ik met lesgeven Qigong en Taiji en draai nu 10 groepen waarbij er enkele specifiek voor mensen met chronische klachten.  Daarnaast heb ik dan mijn praktijk  The Yellow Maple.

Mijn naam is Michel Naafs en ben 46 jaar.  In het dagelijks leven ben ik coach-psycholoog.  Ik help mensen om uit stressvolle situaties te komen, dan wel vanuit een privé setting als vanuit werk-situaties.  Zes jaar geleden ben ik in aanraking gekomen met Taiji Tao en Qigong.  Ik ben ongeveer anderhalf jaar bij Jaap Luyten op les geweest en heb daarna bij hem een jaaropleiding gevolgd. Vanuit mijn eigen ervaring met burn-out en mijn ondernemersgeest heb ik op een gegeven moment de stap gewaagd en ben parttime voor mezelf begonnen.

Jullie geven samen een jaaropleiding – hoe ziet zo’n opleiding er uit?

Het is een opleiding van twaalf maanden waarbij in de eerste twee lessen een degelijke theoretische basis wordt gelegd waarop de volgende lessen in het teken staan van de 5 elementen.   Tussentijds is er een tentamen die vooral gericht is op het geven van inzicht in hoe ver iemand staat in zijn / haar ontwikkeling.  Er is daarnaast ook les in de praktijk,  didactiek, meditatie en een examendag voor theorie en praktijk.  Twaalf lesdagen in totaal –  één zaterdag per maand, ingedeeld in de ochtend is het met name theorie en de middag praktijk.  Wanneer men het tentamen en examen aflegt ontvangt men een diploma en de mogelijkheid om in de landelijke registratie van Tai Chi Tao docenten te worden opgenomen.  Zonder examen/tentamen krijgt men een bewijs van deelname.  Daarnaast hebben we alles digitaal zo mooi georganiseerd, dat alle deelnemers zowel de theorie als de praktijk online kunnen volgen én downloaden. Op elk moment kunnen ze bv. met hun eigen smartphone de theorie nog eens doorlezen of een vorm oefenen.

Wat voor soort theorie krijgt men in de opleiding?

Een stukje achtergrond over het land en de geschiedenis van China maar uiteraard ook de begrippen WuWei; Yin en Yang; Qi; de vijf elementen en al de resonanties die zich hiermee verbinden.  Die theorie proberen we uiteraard terug te koppelen naar de fysieke oefeningen.  Wat is bv. een yin- beweging of een yang-beweging? Als je een grote beweging omhoog maakt, bij welk element kun je dat plaatsen?  Wat zijn wateroefeningen?  Enz…  De kern van de opleiding draait dus om de vijf elementen.  Die koppelen we niet alleen aan de oefeningen maar ook aan de potentiële docenten.  De elementen zeggen nl. ook iets over jou als docent.  Daarbij doet men een test om te bepalen of je een yin of yang type bent en welk element bij jou het meest op de voorgrond zit.  Dat geeft veel houvast hoe jij als docent dingen bij jezelf kan veranderen, hoe je kunt transformeren.  Een stukje psychologische ontwikkeling dus.  Op die manier kun je vanuit een hele nieuwe invalshoek naar bepaalde zaken gaan kijken.  Zelfontwikkeling is een belangrijk stuk.

Kun je me wat meer vertellen over de Taiji Tao?

In de opleiding onderwijzen we meerdere vormen.  Taiji Tao vormt de kern maar zo komen ook de Shibashi en de BaDuanJin (8 brocades) aan bod.  Daarnaast heb je dan vijf elementen – vormen.  Die komen specifiek uit de Taiji Tao.  Kenmerkend voor deze stroming is dat we veel door elkaar gaan hutselen.  Het creatieve proces van combineren en aanpassen is een belangrijk aspect.  Daarbij is het uiteraard wel belangrijk dat de basis principes aan de grondslag liggen van alles wat je doet.  Zo heb je ChengFu basisprincipes, het zinken, bewegen vanuit het midden, snel of langzaam, de krachtopbouw van onder naar boven en de manifestatie in de handen.  Het uitvoeren van de oefeningen met aandacht en waarnemingsvermogen.  Al die principes komen telkens opnieuw naar voren in eender welke vorm die je doet.  We leren dus eerst de principes en dan pas de vormen.  Hoewel we dit niet dogmatisch willen gaan doen.  Er moet steeds ruimte blijven voor de mogelijkheden van het individu.  Het is belangrijk dat men op de hoogte is zodat men het ook kan overbrengen.  Die toegankelijkheid is een belangrijk aspect van Taiji Tao.  Het is geen strijd of competitie, het gaat erom dat iedereen aan zijn / haar gezondheid kan werken op hun eigen niveau en met de eigen mogelijkheden in rekening gebracht.

Als ik het goed begrijp is Taiji Tao dus niet zozeer een bepaalde vorm maar eerder een set van vormen met een specifieke benadering?

Er zijn een aantal vaste vormen in onze opleiding waarbij in bijna elke vorm de vijf elementen zit verweven.  Dat is te danken aan de grondlegger Jan Kraak.  Daarbij hoort het idee dat je je vrij mag voelen om de vorm aan te passen zolang de essentie ervan behouden blijft.  Zo ontstaan hele mooie vormen.  Het creatieve proces, dat is belangrijk.  Zo kan een vorm zich kenmerken door het terugkeren van een groeiend einde, de beweging van het hout.  Of de spreiding van het vuur, de samentrekkende beweging van het metaal, het voedende van de aarde;  het zijn bijna gedichten in de vorm van beweging.  Daarbij komen ook veel visualisaties aan bod.  Als je het verhaal vertelt dan kun je dat ook makkelijker onthouden.  Dat maakt het hele proces dynamisch.  Zo hebben we bv. ook een Taiji/Qigong – zonnegroet ontwikkeld.  De bewegingen richten zich naar de zon en we gebruiken ook veel verwarmende elementen van het vuur, de warmte van de zon.   Dat soort zaken mag je allemaal bedenken, het is op een speelse manier omgaan met je eigen creativiteit en de materie.  Als je de essentie weet te waarborgen en de basisprincipes weet te respecteren dan kan iedereen zo’n vorm gaan ontwikkelen.

Echt aan de slag gaan dus met de principes.  Toegankelijkheid, laagdrempelig.  Hebben jullie een bepaalde doelgroep voor ogen?

Nee, in onze opleiding niet.  Privé gezien zit Veronique meer op de preventieve en curatieve gezondheidskant en heeft ze ook een iets ouder publiek.  Ikzelf (Michel) zit meer op de beleving en meditatieve kant.  Zo zou je het kunnen scheiden.  In de opleiding is er echter geen scheiding.  Ieder kan ermee zijn / haar eigen weg begaan.  Elke Taiji Tao leraar ontvangt zijn eigen mensen, het stuk uitvoering is toch erg persoonsgebonden en daar is voor elk wat wils.  Elke leraar heeft ook zijn eigen ontwikkeling en bagage.  Je ziet vaak dat mensen toch gaan samenvlechten wat ze hier leren met wat ze al kennen of met zaken die ze dan achteraf nog leren.

Je hebt verschillende soorten qigong.  Voor vechtsport, gezondheid of spirituele ontwikkeling.  Welke rol speelt Taiji Tao in zijn beoefening?

Uiteindelijk gaat het om de San Bao principes: Jing, qi en shen.  Soms ligt de nadruk meer op Jing, dan weer op Qi en een andere keer op het Shen aspect.  Die aspecten kun je ook verbinden met elkaar.  Die koppel je dan weer met de vijf elementen – die daar altijd in verweven zitten – en zo ga je verder naar meridiaan niveau.  Het hangt ervan af waar je nadruk op komt te liggen, uiteindelijk pak je alles aan.

Jullie geven ook meditaties in de opleiding.  Kun je daar wat meer over vertellen?

In de opleiding geven we een inkijk in de verschillende stijlen die er zijn.  Daarbij proberen we vooral niet sturend te zijn in de keuze van richting die een cursist op wil.  Mensen moeten het vooral gaan ervaren.  Wij zijn er om hen de dingen aan te reiken.  Sommige meditaties komen uit de yoga-traditie, anderen uit de Qigong of uit zen-meditatie.  Cursisten moeten zich achteraf vooral uitgenodigd voelen om verder te gaan in een bepaalde zelfgekozen richting en daar dan de diepgang in gaan vinden.   Zo hadden we vorig jaar bv. een cursist die veel weerstand had tegenover meditatie.  Toen ik (Michel) hem enige tijd na de opleiding terug tegen kwam bleek hij elke dag te mediteren en daar heel veel baat bij te ondervinden.  Dat is precies wat je wil natuurlijk.  Dat het echt waarde toevoegt aan het leven van mensen.

De opleiding bestaat dus uit theorie, praktijk, didactiek en meditatie.  Zijn er veel cursisten die zelf al les geven?

De meeste cursisten geven geen les bij de start van de opleiding maar velen doen dat achteraf wel.  Ons voornaamste doel is niet persé docenten op te leiden maar met name verdieping aanbieden in hun zelfontwikkeling.  Van de 12 cursisten die vorig jaar deelnamen geeft nu bv. de helft les.  Er zijn ook twee mensen gestopt omdat ze dan toch merken dat dit niet hun weg is en dat mag natuurlijk ook.  Het gaat om de ontdekkings-tocht.

Hoe ziet de opleiding er praktisch gezien uit?

Zoals ik eerder zei gaat het om 12 lessen verspreid over 12 maanden.  De totale kosten van de opleiding zijn 1548 euro.  Dat bedrag kan overigens ook maandelijks betaald worden. Bij een betaling in één keer is er korting.  Ook daar weer proberen we de toegankelijkheid voor de mensen te waarborgen.  Op onze website www.taijitao.nl kunnen cursisten dan weer alle lessen digitaal en in videomateriaal opnieuw doornemen en downloaden via een studieportaal.  We hebben een facebook groep opgericht (Taiji & Qigong Nederland) die open is voor iedereen en waar we informatie delen en waar anderen ook hun info, workshops, opleidingen etc. kunnen plaatsten.  Daarnaast bieden we EHBO cursussen specifiek voor Taiji / Qigong / Yoga of verwante beweegactiviteiten aan.  Verder worden er jaarlijks docentendagen georganiseerd door o.a. Ted Duijvestijn (Lelystad) en Marijke van der Kraan (Doetinchem) om kennis en ervaringen uit te wisselen.

Hebben jullie nog 3 tips voor onze lezers om gezondheid en welzijn te verhogen?

Het zullen er vier worden:

Vier essenties van het leven volgens de Chinezen.   Die gebruikt Michel in zijn praktijk onder de vorm van het acronym BERG zoals het yin -yang symbool ook wel eens vergeleken wordt met een berg waarvan de zonzijde yang is en haar schaduwzijde yin:

B Bewegen

E Eten en drinken

R Rust nemen

G Gedrag | Mindset

 

 

 

 

 

 

 

Feng Shui & Bazi met An Sterken

An Sterken is één van de hoogst opgeleide professionals binnen Europa in de wereld van Feng Shui, Bazi en datum selectie.  Met haar bedrijf Flowtastic richt ze zich niet alleen op particuliere klanten maar met name ook op het bedrijfsleven.  Die laatste groep ontdekt steeds vaker de waarde van deze methodieken binnen het optimaliseren van bedrijfsprocessen, kiezen van locaties, periodes om veranderingen door te voeren of samenstelling van het team.  Het is een methodiek die je ontzettend veel inzicht kan verschaffen op allerlei deelgebieden van je leven.  Zakelijk of privé.  Een consult of traject met An zal je altijd grote waarde opleveren.  Naast consulten kun je bij haar ook terecht voor workshops of opleidingstrajecten.  Sinds kort is er ook de nieuwe membership optie waarmee je toegang krijgt tot een schat aan informatie.  Eind 2019 hadden we het voorrecht om haar te mogen interviewen.  Veel leesplezier.

INTERVIEW An Sterken

Mijn naam is An Sterken – Sinds 14 jaar verdiep ik me in Feng Shui en sinds 10 jaar in Ba Zi – Chinese Astrologie. Beroepsmatig geef ik advies aan ondernemers en bedrijven.  Oa. hoe ze hun werkplek kunnen optimaliseren met Feng Shui, hun talenten kunnen ontdekken en mensen zo in hun kracht zetten vanuit Ba Zi.  Hierdoor haalt men meer voldoening uit de job zodat er ook minder ziekteverzuim optreed, mensen voelen zich beter en zijn productiever als ze op hun plek zitten.  Dat is een totaalpakket wat ik aanbied naar ondernemers toe. Daarnaast geef ik workshops en opleidingen binnen het gebied van de Feng shui en Ba Zi opdat mensen meer flow in hun leven kunnen brengen.

Je gaat dus heel mensgericht te werk?

Dat is inderdaad het standpunt van waaruit ik vertrek.  Wie je bent en op welke plek je zit.  Je kunt wel de ruimte gaan inrichten maar als de persoon zich niet lekker in zijn / haar  vel voelt of de job die hij / zij vervult niet bevredigend is, dan werkt het niet.  We kijken heel erg naar het profiel van een persoon.  Ben je een performer qua persoonlijkheid maar zit je op een boek-houdfunctie dan zal je minder gelukkig zijn want je haalt geen voldoening uit je werk.  Dus we gaan eerst kijken: waar zit voor jou, liefst binnen je huidige job-gebied, een mogelijkheid om te groeien.  Daarna pas gaan we de werkplek aanpakken om er ook iets leuks van te maken zodat je meer productief bent net omdat de werkplek inspiratie en energie genereert.

Daarbij gebruik je principes van Feng Shui – wat is dat nu die Feng Shui?

Kort uitgelegd is Feng Shui de studie die nagaat hoe jouw woon- en werkomgeving jou beïnvloeden. De manier waarop je denkt, je gevoel, humeur en je gezondheid. Maar dus ook op de manier waarop je functioneert, je productiviteit, enz… We bestuderen het effect van waar je woont en werkt op het geheel van jouw leven.

Het gaat dus vnl. over de omgeving, en bij Ba Zi dan?

Ba Zi is de Chinese Astrologie.  Wij noemen dat profielanalyse. Die is gebaseerd op je geboortegegevens.  Dat gaat echt over de persoon zelf. Fengshui gaat over de omgeving.  Die twee gaan dan ook ideaal samen, zeker wanneer je een bedrijf gaat coachen.  Zonder de Ba Zi kun je wel advies geven over de werkplek maar dan houd je geen rekening met de persoon die erin moet werken.  Bij de combinatie met Ba Zi doe je dat wel en is je consult dus van veel grotere waarde voor het bedrijf

En daarbij gebruik je dan de geboortegevens van diegene die in die ruimte werkt?

Ja, bij Ba Zi neem je de geboortedatum en uur en aan de hand daarvan ga je persoonlijkheidskenmerken vaststellen.  Dat doe je dan via een Ba Zi kaart.  Daar vind je de persoonlijkheidskenmerken van iemand maar dus ook de evolutie die die persoon zal doormaken.  “Het hele systeem is gebaseerd op het stammen en takken principe zoals je die ook in de Chinese geneeskunde terugvindt.  Dat is zowat de blueprint, hoe jij intrinsiek echt bent.  Je levensloop, de 10-jarige cycly die je doormaakt en welke thema’s er op welk moment van je leven een rol zullen spelen.” Op die manier breng je ook het dynamische aspect van het leven van een persoon in kaart.  Dat is dan weer heel interessant voor bv. carriere coaching of beleidscoaching.  Waar kun je je als bedrijf op richten, waar zit je doelgroep, enz… Het is dus echt een heel interessante business-tool maar je kunt het evengoed inzetten om de gezondheidsproblematiek van een persoon in kaart te brengen.

Enig idee hoe dat werkt?

Ik ken enkele acupuncturisten die het gebruiken om een diagnose te stellen of te toetsen om een beeld te krijgen van de aard van een klacht.  Je kunt op die manier ook vaststellen of iemand een zwakte heeft of een aanleg voor een bepaalde ziekte.  Dan kun je de omgeving of de voeding afstemmen om die zwakte te ondersteunen.   In Chinese metafysica is geluk – en gezondheid hangt daar natuurlijk mee samen – opgebouwd uit drie pijlers.   De eerste is wie jij bent, je persoonlijkheid, je talenten, enz…  Dat is wat je gegeven is.  Het tweede aspect is waar je woont en werkt, dat heeft een sterke invloed op je geluk en dus ook je gezondheid.  De derde pijler is wat je doet met het hele pakket.  Als je van nature een heel creatief persoon bent maar je beland in een heel doffe omgeving waar je creativiteit zich niet kan uiten, dan zal dit een negatieve impact hebben op je geluk en gezondheid.

Heb je het zelf ooit gebruikt bij klanten mbt gezondheid?

Zeker.  Uiteraard als iemand klachten heeft raad ik hen altijd aan om naar een dokter te gaan, ik ben geen therapeut.  Maar toch kun je een persoon goed helpen met Feng Shui.  Je kunt gaan kijken welke kamer of ruimte goed is voor het herstel en welke het herstel belemmeren.  Zeker bij vermoeidheidsklachten zoals burn out kan dat een grote rol spelen.  Soms kan het verplaatsen van de plek waar je slaapt al enorme wonderen doen.  Je zou versteld staan hoeveel invloed dat kan hebben.

Kunt u Feng Shui nog meer verduidelijken?

Bij Feng Shui gaat het niet over de persoon maar over de omgeving.  “Een groot misverstand in Feng Shui is dat mensen zich enkel bezig houden met de binnenkant van een huis.  De kleuren, een kussentje hier, een plantje daar.  Daarover gaat het dus helemaal niet!  Dat is binnenhuisarchitectuur en dat is niet waar Feng Shui over gaat.  70% van Feng Shui gebeurt aan de buitenkant van een huis, de omgeving dus. “  Het belangrijkste in Feng Shui is het creëren van een omgeving waar alles stroomt.  Er moet qi flow zijn, is er geen qi flow dan heb je geen goede Feng Shui.  En qi flow komt altijd van buiten.  Dus je wil qi flow van buiten naar binnen toe, rondom het hele huis en zorgen dat het niet zo weer langs de achterkant wegstroomt.

Als energie wegstroomt zien we bv. dat er vaker rugklachten zijn, dat geld wel binnenkomt maar ook zo weer weggaat.  Daarbij komt landschapsfengshui.  Dat speelt meer op het niveau van stedenbouw.  Rekening houden met bv. bergen en rivieren, het landschap dus.  Wat ik hier uitleg is meer op microniveau.  Je kijkt naar de vorm van het huis en met de klassieke Feng Shui ga je ook werken met de vijf elementen en met de windrichtingen.  Als bv. het zuiden ontbreekt in een huis dan is dat het vuurelement dat ontbreekt.  Als je weet welke karakteristieken met vuur overeenkomen dan weet je dus ook welke aspect in je huishouden kunnen ontbreken.  Daarnaast heb je de kompasschool die werkt met de Luo Pan – het Chinese kompas.  We kijken naar de oriëntatie van het huis.  Deze wordt bepaald met het kompas en aan de hand daarvan gaan we een energiekaart berekenen van het huis.  Deze toont de energetisch sterke plekken.  Het komt er op neer om op die plekken veel fysiek aanwezig te zijn.  Bv. waar in je huis is een goede plek om de slaapkamer te vestigen en waar kun je beter de werkkamer situeren.

Je vermeld klassieke Feng Shui – waar verschilt die met moderne Feng Shui?

Moderne Feng Shui is een vorm van westerse Feng Shui.  In klassieke Feng Shui ga je werken met de windrichtingen, een aspect wat je in de moderne variant niet vindt.  We werken met qi flow van buiten naar binnen trekken en daar komen formules aan te pas.  In moderne Feng Shui vind je weinig tot geen formules terwijl dat er in de klassieke variant meer dan 650 zijn. Dat zijn ingewikkelde wiskundige formules die je in combinatie met je Luo – Pan gaat opstellen.  Om dat onder de knie te krijgen moet je echt wel een paar jaar flink studeren.  Feng Shui is een heel erg rationeel iets.  Je hoeft er dan ook helemaal niet in te geloven, het werkt gewoon.

Dat klinkt heel wat anders dan de Huis en Tuin Feng Shui boekjes.  Hoe kun je nu als leek weten of je een goede Feng Shui specialist in huis haalt?

Je kunt beginnen met te kijken naar de ervaring van iemand.  Een echte Feng Shui specialist wordt je immers pas als je veel ervaring hebt opgedaan.  Je kunt cursussen zat volgen maar het is de praktijk die je uiteindelijk leert die theorie om te zetten in succesvolle resultaten.  Vervolgens stel je vast waar ze als eerste naar kijken als ze bij jou thuis komen.  Een goede Feng Shui specialist gaat eerst en vooral de buitenkant bekijken.  Hij of zij gaat niet enkel kijken maar kan je ook uitleggen wat de invloed is van die buitenkant op jouw huis.  Ook het Chinese kompas is een onmisbare tool.  Niet een klein exemplaar die erop lijkt maar het echte ding, met alle Chinese karakters die erbij horen en die de persoon in kwestie dus ook moet kunnen uitleggen.  Hoe kun je Feng Shui en de Luo – pan toepassen als je de karakters niet kunt lezen?  Een expert kan concrete adviezen geven en op een begrijpelijke manier uitleggen hoe hij of zij bij deze adviezen komt.  Je geeft geen theorie mee aan de klant maar wel direct toepasbaar advies in mensentaal.

Heeft u nog 3 tips voor onze lezers hoe ze aan de hand van Feng Shui principes hun gezondheid en welzijn kunnen verhogen?

  1. Zorg dat er aan de voorkant van je huis energie aankomt.  Sta met je rug naar je huis en kijk om je heen.  Is de ruimte open?
  1. Zorg dat de energie niet wegstroomt.   Is de achterkant van je huis of tuin dicht?  Is het beschut?
  1. Wees alert op Sha – qi. Negatieve energie. Bv. van een lantaarnpaal.  Alles wat niet natuurlijk is.  Is het er wel? Probeer het dan weg te steken zodat het niet meer zichtbaar is.  Wat niet zichtbaar is, heeft minder effect.